Burun akıntısı bir hastalık değil, bir bulgudur. Kedilerde aynı görünen berrak damla; kuru kalorifer havasının yaptığı geçici bir tahrişten, herpesvirus kaynaklı bir üst solunum yolu enfeksiyonundan ya da diş kökü apsesinin sinüse açılmasından kaynaklanabilir. Doğru tedaviyi seçmenin tek yolu, akıntıyı üç eksende değerlendirmektir: karakteri (kıvam, renk, koku), tarafı (tek/çift) ve zaman çizelgesi (akut, subakut, kronik). Bu üç veriyi eşlik eden bulgularla birleştirdiğinizde, olasılık listesi genellikle iki-üç seçeneğe iner; antibiyotiğe mi, antihistaminiğe mi, yoksa görüntülemeye mi ihtiyaç olduğu da burada belirlenir.
Kedi burun akıntısı değerlendirmesinde ilk adım, gözlemi standartlaştırmaktır. Günde iki kez, aynı ışıkta, kuru bir kağıt mendille burun deliklerini tek tek silip izi karşılaştırmak; "biraz akıyor" ifadesinden çok daha fazla bilgi verir.
Seröz (su gibi, berrak) akıntı erken viral enfeksiyonun, alerjinin ve mekanik tahrişin ortak dilidir; ayırt edici değeri düşüktür. Mukoid (beyaz-gri, yapışkan) akıntı süreç 3–5 günü aştığında görülür. Pürülan (sarı-yeşil, koyu) akıntı ise ikincil bakteriyel kolonizasyonu gösterir; ancak dikkat, bu "antibiyotik şart" demek değildir — viral hasarlı mukoza üzerinde neredeyse kural olarak bakteri çoğalır ve altta yatan neden düzeltilmezse akıntı tedavi sonrası tekrarlar. Kanlı (hemorajik) akıntı ise listeyi kökten değiştirir: yabancı cisim, polip, tümör, pıhtılaşma bozukluğu veya ileri düzey erozyon akla gelir.
Bu, evde yapabileceğiniz en değerli ayrımdır. Viral ve alerjik tablolar mukozanın tamamını etkilediği için çift taraflı seyreder. Israrla tek delikten gelen akıntı ise yapısal bir sorunu işaret eder: nazofarengeal polip, ot tohumu gibi yabancı cisim, üst çene diş kökü apsesi, mantar enfeksiyonu (kriptokokoz) veya nazal kitle. Tek taraflı akıntıda ilaç denemeleriyle zaman kaybetmek yerine doğrudan görüntüleme ve rinoskopi gündeme gelmelidir.
| Süre | Öne çıkan olasılıklar | Beklenen yaklaşım |
|---|---|---|
| 0–3 gün, seröz | Çevresel irritan, erken viral | Ortam düzenlemesi, izlem |
| 4–14 gün, mukoid/pürülan | Viral + ikincil bakteriyel | Destek tedavi, gerekirse antibiyotik |
| 2–6 hafta, dalgalı | Kronik rinosinüzit, kalıcı FHV-1 | Kültür, ağız-diş kontrolü |
| Aylarca, tek taraflı | Polip, kitle, yabancı cisim, mantar | Radyografi/BT, rinoskopi, biyopsi |
| Mevsimsel, tekrarlayan | Alerjik rinit, feline astım | Alerjen eleme, sitoloji |
Kediler soğuk havadan dolayı grip olmaz; soğuk hava dolaylı etki eder. Kalorifer kuru havası mukus tabakasını kalınlaştırır, silier temizlik yavaşlar, ev içinde toplu yaşayan kedilerde virüs bulaşı kolaylaşır. Bu grupta akıntı berrak, kedi neşeli, iştahı normaldir; ateş yoktur (normal aralık 38–39,2 °C). Tozlu kedi kumu, sprey deodorantlar, sigara dumanı ve yeni alınan yer temizleyicileri aynı tabloyu yaratır. Kum tipini toz oranı düşük bir ürüne çevirip nemlend